Temel Analiz Nasıl Yapılır? Finansal Tabloları Anlama Rehberi
Borsa12 Nisan 2025
Temel analiz, hisse senedi yatırımlarında doğru kararlar almak için vazgeçilmez bir yöntemdir. Bir şirketin gerçek değerini anlamak, yalnızca fiyat hareketlerine bakmakla mümkün değildir. Şirketin finansal durumu, faaliyet alanı ve içinde bulunduğu sektörün genel görünümü gibi birçok faktörün kapsamlı bir şekilde analiz edilmesi gerekir. Bu yazıda, temel analiz nasıl yapılır ve finansal tablolar nasıl doğru bir şekilde okunur sorularına yanıt arıyoruz.
Temel analiz, bir şirketin içsel (gerçek) değerini belirlemek amacıyla yapılan kapsamlı değerlendirme sürecidir. Bu süreçte şirketin bilançosu, gelir tablosu, nakit akış tablosu gibi finansal verileri incelenir. Ayrıca sektörel trendler ve makroekonomik gelişmeler de dikkate alınır.
Bilanço, bir şirketin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıkları, yükümlülükleri (borçları) ve özkaynaklarını gösterir. Burada:
Varlıklar şirketin sahip olduğu değerleri,
Borçlar ödemesi gereken yükümlülükleri,
Özkaynaklar ise şirketin sahiplerine kalan net değeri temsil eder.
Bir bilançonun dengeli olması gerekir; yani varlıklar, borçlar ve özkaynakların toplamına eşit olmalıdır.
Gelir tablosu, bir şirketin belirli bir dönemde elde ettiği gelirleri, katlandığı giderleri ve nihayetinde ulaştığı net kar veya zararı gösterir. Burada önemli göstergeler:
Brüt Kar = Satış Gelirleri - Satılan Malın Maliyeti
Faaliyet Karı = Brüt Kar - İşletme Giderleri
Net Kar = Faaliyet Karı + Diğer Gelirler - Vergiler
Nakit akış tablosu, şirketin nakit giriş ve çıkışlarını gösterir. İşletme faaliyetlerinden, yatırım faaliyetlerinden ve finansman faaliyetlerinden sağlanan nakit akışları ayrı ayrı izlenir. Bu tablo, şirketin likidite durumunu anlamak için kritik önemdedir.
Temel analiz sırasında dikkat edilmesi gereken bazı finansal oranlar şunlardır:
F/K Oranı (Fiyat/Kazanç Oranı): Şirketin hisse başı kazancına göre ne kadar değer biçildiğini gösterir.
Cari Oran: Şirketin kısa vadeli yükümlülüklerini karşılama yeteneğini ölçer.
Borç/Özsermaye Oranı: Şirketin finansman yapısındaki risk düzeyini belirler.
Sadece şirket içi veriler değil, sektörel ve makroekonomik faktörler de yatırım kararlarında belirleyici rol oynar. Örneğin, bir şirketin güçlü finansal verilerine rağmen bulunduğu sektör daralıyorsa, bu durum gelecekteki performansını olumsuz etkileyebilir.
Bu yüzden, sektörel trendleri, hükümet politikalarını, faiz oranlarını ve küresel ekonomik gelişmeleri takip etmek de temel analiz sürecinin bir parçasıdır.
Temel analiz, şirketin gerçek değerini bulmaya çalışırken, teknik analiz geçmiş fiyat hareketlerine dayanarak kısa vadeli trendleri tahmin etmeye çalışır.
Özel bir eğitim gerekmez, ancak temel kavramlara hâkim olmak ve pratik yapmak zamanla daha doğru analizler yapmanıza yardımcı olur.
Tek başına bir tablo yeterli değildir. Bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu birlikte değerlendirilmelidir.
Evet. Temel analiz, şirketin uzun vadeli potansiyelini değerlendirmek isteyen yatırımcılar için en uygun yöntemlerden biridir.
Temel Analiz Nedir?
Temel analiz, bir şirketin içsel (gerçek) değerini belirlemek amacıyla yapılan kapsamlı değerlendirme sürecidir. Bu süreçte şirketin bilançosu, gelir tablosu, nakit akış tablosu gibi finansal verileri incelenir. Ayrıca sektörel trendler ve makroekonomik gelişmeler de dikkate alınır.
Finansal Tabloları Anlama
Bilanço
Bilanço, bir şirketin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıkları, yükümlülükleri (borçları) ve özkaynaklarını gösterir. Burada:
Bir bilançonun dengeli olması gerekir; yani varlıklar, borçlar ve özkaynakların toplamına eşit olmalıdır.
Gelir Tablosu
Gelir tablosu, bir şirketin belirli bir dönemde elde ettiği gelirleri, katlandığı giderleri ve nihayetinde ulaştığı net kar veya zararı gösterir. Burada önemli göstergeler:
Nakit Akış Tablosu
Nakit akış tablosu, şirketin nakit giriş ve çıkışlarını gösterir. İşletme faaliyetlerinden, yatırım faaliyetlerinden ve finansman faaliyetlerinden sağlanan nakit akışları ayrı ayrı izlenir. Bu tablo, şirketin likidite durumunu anlamak için kritik önemdedir.
Önemli Finansal Oranlar
Temel analiz sırasında dikkat edilmesi gereken bazı finansal oranlar şunlardır:
Makroekonomik ve Sektörel Analiz
Sadece şirket içi veriler değil, sektörel ve makroekonomik faktörler de yatırım kararlarında belirleyici rol oynar. Örneğin, bir şirketin güçlü finansal verilerine rağmen bulunduğu sektör daralıyorsa, bu durum gelecekteki performansını olumsuz etkileyebilir.
Bu yüzden, sektörel trendleri, hükümet politikalarını, faiz oranlarını ve küresel ekonomik gelişmeleri takip etmek de temel analiz sürecinin bir parçasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Temel analiz ve teknik analiz arasındaki fark nedir?
Temel analiz, şirketin gerçek değerini bulmaya çalışırken, teknik analiz geçmiş fiyat hareketlerine dayanarak kısa vadeli trendleri tahmin etmeye çalışır.
Finansal tabloları okumak için özel bir eğitim gerekir mi?
Özel bir eğitim gerekmez, ancak temel kavramlara hâkim olmak ve pratik yapmak zamanla daha doğru analizler yapmanıza yardımcı olur.
Hangi finansal tablo yatırım kararı için daha önemlidir?
Tek başına bir tablo yeterli değildir. Bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu birlikte değerlendirilmelidir.
Temel analiz uzun vadeli yatırım için mi uygundur?
Evet. Temel analiz, şirketin uzun vadeli potansiyelini değerlendirmek isteyen yatırımcılar için en uygun yöntemlerden biridir.
Benzer Haberler
ABD’de ana borsa seansı, New York yerel saatine göre 09:30 – 16:00 arasında gerçekleşir. Bu saatler, Türkiye’den bakan yatırımcılar için yıl içinde değişebilir çünkü ABD ve Türkiye’nin yaz saati/kış saati uygulamaları aynı tarihlerde başlamaz.
Haberi Gör →
BIST 100 endeksi 12.801 puana yükseldi. BIST 30 %1,38 artarken BIST Likit Banka %3,18 ile günün yıldızı oldu. İşlem hacmi güçlü.
Haberi Gör →
